‘Buiten is het nieuwe binnen’

Een fraaie, goed ontworpen buitenruimte heeft grote impact op de beleving van een stad, een dorp of het buitengebied. De juiste keuzes maken voor de inrichting van deze buitenruimte vergroot het welzijn van gebruikers en bewoners. Eén van die keuzes betreft het aanleggen van de juiste openbare verlichting – of die misschien zelfs achterwege laten.

“Het beste licht is geen licht.” Dat is op het eerste gehoor een wonderlijke uitspraak voor de eigenaren van Modernista. Toch vragen Mieke Slingerland en Ronald Vredenborg hun opdrachtgevers regelmatig of het echt nodig is om openbare verlichting te plaatsen. Sterker nog: soms adviseren zij ronduit om dat niet te doen. “Het blijft kunstlicht. Als een gebied ook zonder kan, is dat mooi meegenomen. Donkerte heeft namelijk ook zijn kwaliteiten en kan voor meer welzijn bij de mens en dier zorgen. Daarom vragen wij als eerste aan onze opdrachtgevers: heb je binnen je specifieke project echt openbare verlichting nodig? Of kun je daar wellicht ook de natuur zijn werk laten doen?”

Conform richtlijnen?

Als er inderdaad openbare verlichting nodig blijkt te zijn, staan gemeentes, architecten en stedenbouwkundigen voor de volgende vraag. Hanteer je de officiële richtlijnen voor openbare verlichting (ROVL)? Of maak je hiervoor je eigen beleid? Kijk je bijvoorbeeld eerst goed naar het doel van de verlichting en mogelijk bijpassende oplossingen op maat? “Openbare verlichting kan heel verschillende functies hebben”, aldus Mieke Slingerland. “Het dient bijvoorbeeld ter oriëntatie, voor meer veiligheid of als markering. Afhankelijk van het doel kun je een lichtontwerp maken, los van de richtlijnen. Je kunt bijvoorbeeld voor verlichting kiezen die laag bij de grond wordt geplaatst. Met het strikt hanteren van de ROVL creëer je soms overdaad op het gebied van openbare verlichting: vaak kunnen we met veel minder verlichting het doel bereiken. Wij bekijken graag met onze opdrachtgevers hoe we kwalitatief hoogwaardige lichtbronnen op maat kunnen plaatsen.”

Samen in gesprek over de juiste lichtoplossing voor jouw project?

Juiste kwaliteit

Niet alleen het doel van de verlichting speelt een rol bij het maken van de juiste keuzes. Ook de locatie is van grote invloed. “In het buitengebied heb je andere vormen van licht nodig dan in een grote stad”, aldus Ronald Vredenborg. “We kijken bijvoorbeeld kritisch naar de ULOR: de Upward Light Output Ratio. Dit gaat over de verhouding van het naar boven uitgestraalde licht ten opzichte van de totale hoeveelheid uitgestraald licht. Een ULOR zo dicht mogelijk bij nul voorkomt onnodige projectie van licht in de lucht en de omgeving en beperkt de lichtvervuiling. In een grote stad is deze ULOR minder van belang: het opwaartse licht kan door weerkaatsing op hoge, omliggende gebouwen juist voor meer indirect licht zorgen en een stad meer uitstraling geven. Maar op bijvoorbeeld de Veluwe is deze uittreding van licht heel onwenselijk. Het verstoort de aanwezige flora en fauna en maakt het minder goed mogelijk om de sterrenhemel te zien.”

Om het welzijn van gebruikers van een openbare ruimte te waarborgen is het belangrijk de juiste armaturen te kiezen. “Fijn licht op straat geeft gebruikers een goed gevoel”, weet Mieke. “Openbare verlichting moet daarom niet alleen maar efficiënt zijn. De juiste keuze gaat ook over kwaliteit en beleving. Je wilt als fietser of voetganger niet bij iedere lichtmast verblind worden. En het geeft een onbehaaglijk gevoel als verlichting voortdurend flikkert. Een bepaald percentage flikkering kan zelfs leiden tot gezondheidsklachten, zoals hoofdpijn of epileptische aanvallen. Nu flikkert in wezen alle verlichting, maar in kwalitatief hoogwaardige producten is dat veel minder. Onze armatuur Space bijvoorbeeld geeft een bijna sereen gevoel. Wij adviseren onze opdrachtgevers om niet alleen op basis van de laagste prijs te kiezen. Die lage prijs komt ergens vandaan en heeft onder meer te maken met de keuze voor componenten in het armatuur. Hiermee doe je feitelijk een concessie aan het welzijn van de gebruikers.”

Ontdek het armatuur Space

Laat je informeren

De eigenaren van Modernista zien dat het belang van een prettige, goed ingerichte buitenruimte steeds groter wordt in steden en gemeentes. “Buiten is het nieuwe binnen! We hebben mede door corona ervaren dat een fijne buitenruimte essentieel is voor onze gezondheid. Wie kinderen heeft, probeert ze zo vaak als mogelijk buiten te laten spelen. De buitenruimte van een stad wordt de woonkamer van de toekomst: daar willen we graag zijn en plezierig kunnen verblijven.” Mieke wijst erop dat de Unified Glare Rating (UGR), die al van groot belang is voor binnenverlichting en verblindingshinder moet helpen voorkomen, ook in de buitenruimte een steeds grotere rol gaat spelen. “Vraag hiernaar bij de fabrikanten waarmee je werkt en laat je uitleggen welke effecten je keuzes hebben. Durf kritische vragen te stellen, bijvoorbeeld ook over de Color Rendering Index (CRI), en laat je goed voorlichten. Wie bewustere keuzes maakt, zorgt voor kwalitatief betere openbare verlichting en dus voor een hoger welzijn bij gebruikers.”

Armatuur Nyx in Barneveld
door hester

Samen in gesprek over de juiste lichtoplossing voor jouw project?

+3185 876 95 71
info@modernista.nl

  • Hidden
  • * Verplicht veld
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.